Ο ΚΑΙΡΟΣ

ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΓΩΝΙΑ –Νασιόπουλος Απόστολος

ΕΥΧΕΣ

ΕΥΧΕΣ

Δευτέρα, 3 Μαΐου 2010

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ

ΡΗΜΑ, Ο ΚΟΡΜΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Κερκυραîοι προντο κατά τήν Φαιάκων προενοίκησιν τς Κερκύρας.

πιδάμνιοι τόν θεόν προντο ε παραδοεν Κορινθίοις τήν πόλιν.

προντο <πί+αρομαι παίρομαι = υπερηφανεύομαι

αρομαι (ΕΝΣ)

ρόμην (ΠΡΤ)

περωτ = υποβάλλω ερώτηση

προντο <πί+ρωτ

ρωτ

ρώτων

ρήσομαι

ρόμην (ΑΟΡ)

Απόδοση:

Κερκυραîοι προντο κατά τήν Φαιάκων προενοίκησιν τς Κερκύρας.

Οι Κερκυραίοι υπερηφανεύονταν εξαιτίας της εγκατάστασης των Φαιάκων στην Κέρκυρα.

πιδάμνιοι τόν θεόν προντο ε παραδοεν Κορινθίοις τήν πόλιν.

Οι Επιδάμνιοι ρώτησαν το Θεό αν έπρεπε να παραδώσουν την πόλη στους Κορινθίους.

Η ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ «ΑΝΟΙΓΕΙ»ΔΡΟΜΟ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ

Η εύρεση της σημασίας του ρήματος με βοηθά στην αναγνώριση της δευτερεύουσας πρότασης που ακολουθεί ε παραδοεν

πιδάμνιοι τόν θεόν ἐπῄροντο ε παραδοεν Κορινθίοις τήν πόλιν.

ΕΡΩΤΩ + πλάγια ερωτηματική πρόταση

ε παραδοεν: δευτερεύουσα πλάγια ερωτηματική πρόταση εξαρτώμενη από το ρήμα ερώτησης προντο.

ΠΡΟΣΕΞΕ

ο σύνδεσμος ε εισάγει:

i) ΥΠΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ (όταν υπάρχει υποθετικός λόγος)

ii) ΠΛΑΓΙΕΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ολικής άγνοιας

Όταν προηγείται ρηματικός τύπος που δηλώνει:

ΕΡΤΗΣΗ, ΑΠΟΡΙΑ, ΑΓΝΟΙΑ, ΠΡΟΣΟΧΗ-ΣΚΕΨΗ ρωτ πορ γνο σκοπομαι πυνθάνομαι πόρως χω οκ χω βουλεύομαι

iii) ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Όταν προηγείται ρηματικός τύπος που δηλώνει: ΨΥΧΙΚΟ ΠΑΘΟΣ ασχύνομαι, χθομαι, θαυμάζω, δεινόν στι.

σθι μέντοι νόητος ν, (ε οει τήν μετέραν ρετήν περιγενέσθαι ν τς βασιλέως δυνάμεως)

ρίστιππος Σωκράτη ρετο (ε τι εδείη γαθόν) Ρήμα ερώτησης

Τό δέ πλθος βοα δεινόν εναι, (ε μή τις άσει τόν δμον πράττειν ν βούληται) έκφραση ψυχικού πάθους

Η ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

Τό δέ πλθος βοα δεινόν εναι, ε μή τις άσει τόν δμον πράττειν ν βούληται.

σθι μέντοι νόητος ν, ε οει τήν μετέραν ρετήν περιγενέσθαι ν τς βασιλέως δυνάμεως.

Συγκεκριμένα το ν είναι:

ΔΥΝΗΤΙΚΟ

α)Όταν συντάσσεται με οριστική ιστορικού χρόνου (ΔΥΝΗΤΙΚΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ) Μεταφράζεται: με θα+ παρατατικό/ αόριστο/ υπερσυντέλικο

Οκ ν ποίει τοτο (:δε θα το έκανε αυτό)

Το ν+οριστική ιστορικού χρόνου, όταν βρίσκεται στην απόδοση υποθετικού λόγου που δηλώνει αόριστη επανάληψη στο παρελθόν, είναι ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ

Ε τις διδοίη ατ χρήματα γάπα ν

β)Όταν συντάσσεται με ευκτική (ΔΥΝΗΤΙΚΗ ΕΥΚΤΙΚΗ)

Μεταφράζεται: με θα μπορούσα να +ρήμα

Τατα δέ πάντα θεν συνεθελόντων γίγνοιτ’ ν (:όλα αυτά θα μπορούσαν να γίνουν με τη σύμφωνη θέληση των θεών

γ)Όταν συντάσσεται με απαρέμφατο πάντοτε ειδικό (ΔΥΝΗΤΙΚΟ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ) Ισοδυναμεί με βάση τα συμφραζόμενα είτε με δυνητική οριστική είτε με δυνητική ευκτική.

πίστευον ‘ραδίως ν σζεσθαι (:πίστευαν ότι εύκολα θα μπορούσαν να σωθούν)

Το ν με τα δοξαστικά ρήματα και το φημί συνάπτεται με το απαρέμφατο απ’ το οποίο συνήθως αποχωρίζεται

Κρος ριστος ν δοκε ρχων γενέσθαι

δ) Όταν συντάσσεται με μετοχή (ΔΥΝΗΤΙΚΗ ΜΕΤΟΧΗ)

γνω τούτους χαλεπς ν σωζομένους (:γνώριζε πως αυτοί δύσκολα θα μπορούσαν να σωθούν)

ΠΡΟΣΟΧΗ Το δυνητικό ν μπορεί να επαναλαμβάνεται, όταν μεταξύ του ν και του ρήματος παρεμβάλλεται άλλη φράση ή και για λόγους έμφασης.

Καί οκ ν γυναικν σσονες καλοίμεθα ν

Το δυνητικό ν παραμένει στον πλάγιο λόγο

ΕΛ: Οκ ν ποίουν τατα

ΠΛ: λεγεν τι οκ ν ποίει τατα

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

ΘΕΣΗ ΤΟΥ ν Το δυνητικό ν τίθεται κανονικά μετά από τον ΡΗΜΑΤΙΚΟ ΤΥΠΟ που προσδιορίζει. Μπαίνει όμως πριν όταν προηγείται: ΑΡΝΗΣΗ, ΑΝΤΩΝΥΜΙΑ, ΕΠΙΡΡΗΜΑ.

‘Ραδίως ν λεγε αλλά: σσονες καλοίμεθα ν

ΥΠΟΘΕΤΙΚΟ

Πάντοτε με υποτακτική και εισάγει την υπόθεση υποθετικού λόγου που δηλώνει προσδοκώμενο ή αόριστη επανάληψη στο παρόν και το μέλλον.

ν ζητς καλς, ερήσεις

ΠΡΟΣΟΧΗ Το υποθετικό ν στον πλάγιο λόγο τρέπεται σε ε μετά από εξάρτηση ιστορικού χρόνου και επομένως η υποτακτική σε ευκτική

ΕΛ:ν ζητς, ερήσεις.

ΠΛ:λεγεν τι, ε ζητοίη, ερήσοι.

Πρέπει λοιπόν ο υποθετικός λόγος να τραπεί σε ευθύ για να γίνει η αναγνώρισή του.

ΑΚΟΜΗ Το ν +Υποτακτική μπορεί να εισάγει: πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις που αναγνωρίζονται από το ρηματικό τύπο εξάρτησης. Σ’ αυτή την περίπτωση είναι ΑΠΟΡΗΜΑΤΙΚΟ

πορε ν φύγωσι ο πολέμιοι.

ΑΟΡΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟ

Πάντοτε με υποτακτική σε προτάσεις:αναφορικές, χρονικές πλάγιες ερωτηματικές, τελικές. Μεταφράζεται: τυχόν, ίσως, με αναφορικό + δήποτε, αν είναι δυνατόν, ή μένει αμετάφραστο.

Πράττουσι ότι ν βούλωνται (:κάνουν οτιδήποτε θέλουν)

Όταν προηγείται Άρα ς, στις, σος Το ν είναι Αοριστολογικό πόσος, οος πρίν, πειδή ν+υποτακτική ς, πως ε μή τίς άσει τόν δμον πράττειν ( ν βούληται) Το ν δεν είναι υποθετικό, παρόλο που συνάπτεται με υποτακτική, αφού βρίσκεται μέσα σε αναφορική πρόταση

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου